Gaia, er zijn veel redenen waarom ik graag tuinier. Net als bij fietsen en wandelen raakt mijn hoofd 'leeg'. Het wordt stiller daarboven. Dat vind ik één van de mooiste aspecten van tuinieren: je krijgt de ruimte om na te denken. Je laat je gedachten de vrije loop en ontdekt je eigen creativiteit in denken.
Op de tuin kom ik bij de diepere vragen; soms waaien oplossingen als vanzelf aan. Tuinieren brengt mij dichter bij mijn eigen kern, bij de wezenlijke vragen van mijn bestaan. Heb je je ooit afgevraagd: wie ben ik? Waarom ben ik hier? Waar leidt dit toe?
Tuinieren helpt me afstand te nemen van het bombardement aan dagelijkse prikkels – fysiek, emotioneel, psychisch en sociaal – en brengt rust, vrede, stilte, reflectie en zelfs meditatie. Het zijn factoren die kunnen helpen om dichter bij je eigen kern te komen, bij die fundamentele ‘wie-ben-ik-vraag’.
Als fysiek wezen, als mensheid, zijn wij nog zeer jong: slechts een klein onderdeel van de enorme biodiversiteit die deze aarde bewoont. Wij zijn niet meer dan enkele zandkorrels op het strand. Onze leeftijd als mensheid is korter dan die van de meeste plantensoorten. Zelfs ons genoom – onze genetische blauwdruk – is minder complex dan dat van een tomaat.
Ons individualisme is niet zozeer soortgebonden als wel egogebonden. Autoriteit is vaker gebaseerd op macht dan op wijsheid. Angst, als een tweede natuur, houdt ons in haar greep en leidt tot chronische alertheid. Juist de tuin kan dan een plek zijn waar inzicht ontstaat in tal van levensprocessen.
Mens en natuur zijn diepgaand met elkaar verbonden. De ecologie versterkt het besef dat alles in de natuur met elkaar samenhangt, zowel op fysiek als op spiritueel niveau. Generaties lang heeft de westerse mens, vanuit een joods-christelijke traditie, gedacht dat hij heerser was over de schepping. Helaas is het ‘leiden van de aarde met een korte ei’ verworden tot ‘lijden met een lange ij’. Dat zien we terug in tal van vormen van uitbuiting van de natuur – en van mensen en naties. Ontbossing, vervuiling, plastics, monoculturen, overproductie, roofbouw, stikstof, CO₂…
We staan daarmee ver af van de verantwoordelijkheid die wij als mens gezamenlijk hebben om de natuur in haar totale samenhang te verzorgen, wetende dat zij deel uitmaakt van het grotere geheel dat we gemakshalve Moeder Natuur of Moeder Aarde noemen. In spirituele kringen wordt dan gesproken over Gaia, de oermoeder, ontstaan uit chaos.
Laten we afstappen van een antropocentrisch denken waarin de mens centraal staat. Wij zijn niet de norm, en de natuur is niet inert, niet onbeduidend en niet louter een leverancier van grondstoffen – uranium, olie en gas, graan, aardappelen – ten bate van de mens. Het idee van ‘de mens centraal’ rechtvaardigt overheersing van de aarde en veroorzaakt ecologische schade. De werkelijkheid is dat wij deel uitmaken van een biosfeer – en dat die biosfeer noodzakelijk is voor ons voortbestaan.
Reactie plaatsen
Reacties